, ,

Yalancıyı Tanımak

Genel olarak ellerle oynamak, sıkça yutkunmak, göz göze gelmemeye çalışmak gibi vücut diline bağlı anlatımların bir insanın yalan söylediğine dair fikir verdiği düşünülse de, Harvard Üniversitesi Profesörü Amy Cuddy’e göre, yalan söyleyen kişiyi sadece konuşmasıyla beden dili arasındaki uyuma bakarak tespit edebiliriz.

Black GIF - Find & Share on GIPHY

Kişisel yetersizlikleri gizlemek, başkalarının duygularını incitmemek, bahane sunmak ya da sahte bir imaj yaratmak… Küçük yaşlarda sırf yetişkinlerden azar işitmemek için söylemeye başladığımız naif yalanlardan sonra, yaşımız ilerledikçe sofistike birer yalancıya dönüşümüzün ardında birçok neden yatıyor.

Movies GIF - Find & Share on GIPHY

En basit yöntem

Harvard Üniversitesi Etik Uzmanı Sissela Bok, yalan tercihini “Diğer güç kazanma yollarıyla kıyaslandığında yalan söylemek çok kolay” şeklinde gerekçelendiriyor. “Bir kişinin parasını veya zenginliğini elinden almak amacıyla yalan söylemek, o kişinin kafasına vurmaktan ya da banka soymaktan çok daha kolay.” Kısacası bazen yalancılığı sırf en basit yöntem olarak gördüğümüz için bile seçebiliyoruz.

Addams Family GIF - Find & Share on GIPHY

Kandırdığımız kadar kanıyoruz

Söylediğimiz yalanlar kadar “söylenen yalanlara inanma” eğilimini de fazlasıyla gösteriyoruz. Başkalarını kandırma potansiyelimiz, kandırılmaya karşı savunmasızlığımızla hemen hemen aynı oranda. Örneğin umutlarımızı yeşerten konulara inanmaya (terfi alabileceğimiz, bizden alınan bir borcun geri ödenecek olması, verdiğimiz bir siparişin elimize ulaşması için bir önceliğimizin olduğunun söylenmesi vb.) daha çok eğilim gösterirken, duygusal konularda yapılan açıklamalara daha şüpheci bir yaklaşımda bulunabiliyoruz. Peki iletişim esnasında gerçeği yalandan ayırma yetimizi nasıl geliştirebiliriz? Yani bir yalancıyı nasıl tanıyabiliriz?

Sherlock GIF - Find & Share on GIPHY

Beynimiz hala yeterince ”gelişmiş” değil

Harvard Üniversitesi Profesörü Amy Cuddy, yalan söylerken psikolojik olarak “suçluluk duygusu” yaşadığımız için, hata yapmanın kaçınılmaz olduğu görüşünde. Bir konu hakkında yalan söylerken bu yanında başka yalanları da getiriyor ve hem bunca yalanla, hem de suçluluk duygusuyla başa çıkarken mutlaka fiziksel bir reaksiyon vereceğimizi ve bunların tamamını idare edecek bir beyin gücümüzün olmadığını ifade ediyor. Ancak, karşınızdaki insanın sık sık hareket etmesi ve sizinle göz kontağı kurmaması, size yalan söylediği anlamına gelmez. (Başka bir derdi olabilir.)

Music GIF - Find & Share on GIPHY

Dil yalan söyleyebilir, diğerleri asla

Cuddy, bir kişinin yalan söylediğini anlamak için, tek bir noktaya bakmanın yetersiz olduğu, yüz ifadeleri, duruş ve konuşma da dahil olmak üzere birden fazla iletişim kanalındaki tutarsızlıkların, yalan söyleyen kişiyi ele vereceği görüşünde. Söylediğimiz yalanları idare edebilecek gücü kendimizde bulamamamız da yaptığımız hataların en büyük sebebi. Amy Cuddy, bu hataları yakalamanın en iyi yolunun, insanların söyledikleri ve hareketleri arasındaki farkları bulmak olduğunu ve telaşlı bir yüz ifadesine eşlik eden mutlu bir ses tonunun bize karşımızdakinin yalan söylediğini göstereceğini ileri sürüyor.

Vintage GIF - Find & Share on GIPHY

Cuddy, Harvard Üniversitesi Psikoloğu Nancy Etcoff tarafından yapılan araştırmaya atıfta bulunarak, dil işlemleme bozukluğu olan insanların, olmayanlara göre, karşısındakinin yalan söylediğini daha iyi anlama eğilimi gösterdiğine dikkat çekiyor. Etcoff’a göre kullanılan kelimelerin üzerinde durmayan yani dilin kullanımına ”takılmayan” kişiler, karşısındaki kişinin beden diline daha çok dikkat ettiğinden, yalan söyleyen kişileri daha kolay tespit edebilme yetisi sergiliyor.

Uzun lafın kısası kelimeler pek tatlı ve cazip olabilir; siz onlara eşlik eden fiziksel işaretlere dikkat kesiliniz. Yine de yalan söyleme becerisinin evrimin bir ürünü olduğu iddialarını göz önünde bulundurduğumuzda yalanla başa çıkmak pek mümkün gibi görünmüyor.

Kaynak: Motto

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kodlama Öğrenmek Çocuk Oyuncağı

Vitaminler Hakkında Bilmeniz Gerekenler